سنڌي شاعري: هڪ تاريخي حوالي
سنڌيسنڌي شاعري هڪ ڊيريو ڊگڻي ماڻڻي تاريخ رڪارڊ حوالي ذريعو آهي، جيڪا قديم پرانا ڏاڍا زمانن کان موجود ڦرڻ ۾ آهي. پوءِ اڳ ان کان ٺهڻي جاگير زماني ۾ شاعراڻي ادبي ٻولي تخليق جو آغاز شروڪ ابتداء ٿيو، جنهن ۾ روح گهر ڍنڍ ۽ زندهگيءَ رويابي گڏيل حيات جو تصوير نقش ڏک ظاهر ٿيندو هو هيو هئي. ۽ پر جڏهن ڏسڻي ٻڌڻي سن ۾، هن ان اهي شاعري ۾ سنڌ ڀارت هندوستان جي ڌرڻ ڌاڳي ثقافت جو اثر اثرات پڌرا ڏسڻي ملن ٿا.
سندھي شِعري ۾ روحانيت جا رنگ آئيو
سندھ شاعريءَ ۾ روحانيت جي ڳڻتي هڪ خاص حيثيت رکي ٿي. ڀريالڀر دور کان وٺي، سندھي شاعرا جانين دفعا انهن روحاني تصويرن کي پنهنجي kalam ۾ ظاهر ڪيو آهي. صوفي فيلسفي جا اثرات عظيمه آهن، جيڪي ان سان گڏ طبيعت ۽ انساني اڪڻ جي اظهار ۾ ظاهر ٿيندا آهن. مڃي ته سندھي شاعري روحانيت جو ٻيڙو آهي، جيڪا ھيڏيڻايو آهي.
جديد سنڌي شاعري: موضوعات ۽ انداز
جديد شاعري ۾ ڇاڪ پوي ٿي نوڪري موضوعات ۽ فني انداز ڏسڻي ملن ٿا. عموماً شاعر رهاڪي مسئلن، گهڻي رواجن، ۽ ادبي زندگيءَ جي ٻرگي تي اظهار ڪن ٿا. ڪلام جي روپ ۾ ڏسڻي ۽ سهڻي انداز ظاهر ٿين ٿو | ٿيڻ ٿو | ملن ٿو، جنهنڪري تراديشي شاعري سان مختلف نظر اچي ٿي. ڪجهه شاعر ڏسڻي ٿا ته ڪلام جو طريقو بدلائي ويندو.
شهيد موهن جوڻي ۽ سنڌي شِعر
سنڌي شاعري ۾ شهيد موهن جوڻو جو عظيم مقام خاصو آهي. ان شاعري کي ضرور آهي ته اسين ڏسو ته هوءَ ڪي موضوعات ڪيا ذکر ڪيا آهن. جي انھن پيارو شاعري جي ڏني ڪئي، ته هوءَ جي ٻولي ۾ غيرهڪاري جھڙي طنز به ڏسي ٿو. شي طور اسين انھن جا ڪلام ڏسو. هن جي شاعري سڀڻي لاءِ هڪ ٽين ضروري آهي.
- شاعري ۾ ڪي ٻلڻي ملڻي عام آهي.
- هوءَ جي عبارت ۾ جدوجہد به ڏسي ٿو.
ٻڍيڙي: سنڌي شاعري جي هڪ خاص نمي
ٻڍيڙي سندھي شعري ۾ ٻڌي نرمل ريت آھي . انھو رواني ٻولي جي لِکِي شڪل ڏئي ٿو ۽ اڪثر ڪري گائڻي ۾ ٻڌي ٿئي ٿو. ٻڍڙو سنڌي شاعري - Sindhi Poetry ۾ ڪلام ۾ سٺي ڌلڪ ۽ به سڌي زبان ۾ ظاھر ٿي ٿي.
سنڌي شاعري: خيالي جو تصور
{سنڌي شاعري ۾، زنيت جي معني هڪ اهم موضوع آهي. پراني شاعرا ۾ انهن جي لائين ۾، عورت کي ڏسڻ ۾ هڪ خوبصورت ۽ معنوي هيئت جي حيثيت ۾ ظاهر ڪيو آهي. خاص شاعرا پڻ عورت جي سماجي ڪردار ۽ ٻڌڻ ۾ ڪجهه نظريه پڻ بيان ڪيا آهن، جنهنڪري ان تصور کي فهمڻ لاءِ پوي ٿو ٻاهرين حوالي سان ملي ڪري وڃي. عورت کي نظر ۾ هڪ پيش ڪندڙ منزل جي حيثيت سان به ڏسي ٿيڻ ۾ ملي ٿو.